Erzurum Coğrafi Özellikleri

  • Home
  • Erzurum Coğrafi Özellikleri

Erzurum Coğrafi Özellikleri

Anadolu’da deniz seviyesinden 1959 metre yükseklikteki tek büyük yerleşim yeri olan Erzurum yüksek bir yaylanın güney batı bölümünde yer alır. Yerleşme alanı yer yer 2000 metreye kadar yükselen bir ova üzerinde bulunur. Bölge kuzeyde Dumlu , güneyde Palandöken dağları ile çevrilmiştir. Buradan geçen İpek Yolu ve verimli ovaları bölgenin tarih boyunca yerleşme alanı olarak seçilmesinde önemli rol oynamıştır. Bu arada yer yer şiddetli depremlere maruz kalan şehir ve çevresi önemli ölçüde zarar görmüştür.

Türkiye’nin en şiddetli iklimi bu bölgede hüküm sürer Baharları yağışlı , yazları sıcak ve kurak geçer , kışları soğuk ve karlıdır. Yıllık ortalama sıcaklık 6 derece, en soğuk ay ortalaması -8,3 derece’dir. En sıcak ay ortalaması 20.2 derece’dir. Yılın yaklaşık 220 günü boyunca ortalama sıcaklık 8 derece’nin altında seyreder. Yıllık yağış ortalaması 460.5 m2 olarak kaydedilmiş olup yağışlar düzensizdir. Nispi nem %60.3 dür.

İlin toplam nüfusu 1990 sayımına göre 848.201 dir. Şehir ve banliyölerinde oturan nüfus 362 bin civarındadır. Arazinin %20 si tarıma elverişlidir. Halkın başlıca geçim kaynağı hayvancılıktır.

Erzurum’un jeolojik yapısından dolayı bölgede birçok kaplıca mevcuttur. Bu kaplıcalardan en önemlileri Ilıca (15 km) Hasankale (38 km) ve Soğuk çermik (60 km) kaplıcalarıdır. Bu kaplıcalar romatizma, siyatik ve çeşitli kadın hastalıkları tedavisi için tavsiye edilmektedir. Bu kaplıca merkezlerinde konaklamak için otellerde mevcuttur.

NÜFUS BİLGİSİ

Erzurum nüfusu 2017 yılına göre 760.476‘dir. Bu nüfus, 379.227 erkek ve 381.249 kadından oluşmaktadır. Yüzde olarak ise: %49,87 erkek, %50,13 kadındır. Yüzölçümü 25.355 km2 olan Erzurum ilinde kilometrekareye 30 insan düşmektedir. Erzurum nüfus yoğunluğu 30/km2‘dir.

Erzurum 2018 nüfusu, tahmini verilere göre 759.716. Bu nüfus verisi, eski yıllardaki nüfus artış hızlarına göre tahmini hesaplanmıştır. Erzurum 2018 resmi nüfus bilgileri 2019 yılının başında açıklanacaktır.

Yıllara Göre Erzurum Nüfusu

Yıl Erzurum Nüfusu Erkek Nüfusu Kadın Nüfusu
2017 760.476 379.227 381.249
2016 762.021 381.138 380.883
2015 762.321 382.163 380.158
2014 763.320 384.356 378.964
2013 766.729 384.015 382.714
2012 778.195 391.290 386.905
2011 780.847 393.081 387.766
2010 769.085 384.630 384.455
2009 774.207 389.761 384.446
2008 774.967 391.588 383.379
2007 784.941 393.589 391.352

Erzurum Nüfus Artış Hızı

Yıl Erzurum Nüfusu Artış Hızı
2008 774.967 % -1.27
2009 774.207 % -0.10
2010 769.085 % -0.66
2011 780.847 % 1.53
2012 778.195 % -0.34
2013 766.729 % -1.47
2014 763.320 % -0.44
2015 762.321 % -0.13
2016 762.021 % -0.04
2017 760.476 % -0.20

Erzurum İlçeleri Nüfusu

2017 ilçe nüfus bilgileri nüfusa göre azalan şekilde sıralanmıştır.

Yıl İlçe Toplam Nüfus Erkek Nüfusu Kadın Nüfusu Erkek % Kadın %
2017 Yakutiye 193.602 94.356 99.246 %48,74 %51,26
2017 Palandöken 169.478 84.108 85.370 %49,63 %50,37
2017 Aziziye 59.309 30.303 29.006 %51,09 %48,91
2017 Horasan 39.467 20.009 19.458 %50,70 %49,30
2017 Oltu 31.001 15.775 15.226 %50,89 %49,11
2017 Pasinler 29.302 14.834 14.468 %50,62 %49,38
2017 Karayazı 28.337 14.323 14.014 %50,55 %49,45
2017 Hınıs 26.163 13.238 12.925 %50,60 %49,40
2017 Tekman 25.957 13.131 12.826 %50,59 %49,41
2017 Karaçoban 23.190 11.741 11.449 %50,63 %49,37
2017 Aşkale 23.130 11.534 11.596 %49,87 %50,13
2017 Şenkaya 18.101 9.135 8.966 %50,47 %49,53
2017 Çat 17.355 8.975 8.380 %51,71 %48,29
2017 Köprüköy 16.167 8.318 7.849 %51,45 %48,55
2017 İspir 14.469 7.028 7.441 %48,57 %51,43
2017 Tortum 14.391 7.088 7.303 %49,25 %50,75
2017 Narman 13.399 6.618 6.781 %49,39 %50,61
2017 Uzundere 7.598 3.786 3.812 %49,83 %50,17
2017 Olur 6.398 3.152 3.246 %49,27 %50,73
2017 Pazaryolu 3.662 1.775 1.887 %48,47 %51,53

İklim ve Bitki Örtüsü

Tarım: Erzurum tarımında hayvancılık tarla ürünlerinden önce gelir. İklim çok sert olduğu için yetişen ürünler sayılıdır. Buğday, arpa, çavdar, fiğ (hayvan yemi), mercimek, pancar, ayçiçeği, korunga yetişir. Yetişen sebze yeterli olmayıp, ihtiyacının mühim kısmı güney illerden gelir. Meyve olarak, elma, armut, erik, vişne, kiraz, ceviz, ayva, kayısı ve kızılcık yetişir. Erzurum ve Pasinler ovasında sulama tesisleri yapılmıştır. Sulu tarım ile verim artmıştır. Erzurum ili Türkiye’nin en yüksek ve en soğuk illerinden biridir. Sert kara iklimi hüküm sürer. Kışlar çok soğuk ve karlı, yazlar çok sıcak ve kurak geçer. Senenin 150 günü karla örtülüdür. Yağış miktarı 460 mm’dir. Eriyen karlar akarsuları besler.

Erzurum ilkbaharda yemyeşil, kışın beyaz, yaz ve sonbaharda sapsarı (bozkır) görünümündedir. Orman ve fundalıklar yüzölçümün % 9’udur. 1900-2000 m yükseklikte sarıçam ve meşe ağaçlarından ibârettir. Çayır ve mer’aları arâzinin % 68’ini kaplarken, ekili ve dikili arâzi % 18’dir. Ormanlar kuzeydeki dağların güneye bakan yamaçlarındadır.

Ekonomi: Ekonomisi tarıma dayanır. Sanâyi yeni gelişmektedir. Faal nüfûsun % 80’i tarım, hayvancılık, ormancılıkla uğraşır. 1969’dan beri açılan “Doğu Fuarı” bölgenin ekonomik gelişmesini dünyâya duyurmakta, turizme hizmet etmektedir. 650 bin m2lik sahada kurulan fuara genellikle 300’den fazla kuruluş katılıp, 500 binden fazla kişi ziyâret etmektedir. 23 Temmuz-23 Ağustos târihleri arasında açılmaktadır.

Hayvancılık: Hayvancılık Erzurum ekonomisinin bel kemiğidir. Nüfûsun büyük kısmı hayvancılıkla uğraşır. Çayır, mer’a ve yaylalar hayvancılığa müsâittir. Koyun, sığır ve kıl keçisi beslenir. Arıcılık da çok gelişmiştir. Kovan sayısı 60 bine yakındır. Ilıca’da modern at harası vardır.

Ormancılık: Orman varlığı zengin değildir; 200 bin hektardır. Ormanları verimsizdir. 107 köy orman içinde ve kenarındadır. Her sene 42 bin m3 sanâyi odunu ile 22 bin ster yakacak odun elde edilir. Ağaçlandırma faâliyeti devâm etmektedir. 1984-88 târihleri arasında şehir içinde 650.000’e yakın ağaç dikilmiş olup, yeşil alanlar gitikçe çoğaltılmaktadır.

Mâdencilik: Mâden bakımından zengin değildir. Linyit, bakır, civa, mâden kömürü, kurşun, çinko, perlit, krom, mangenez ve alçıtaşı rezervleri mevcuttur. Şark linyitleri işletmesinde 60 bin ton linyit ile az miktarda krom ve alçıtaşı istihsal edilir. Kömürü bölgeye yetecek kapasiteye gelmiştir.

Sanâyi: Erzurum soğuk iklimi sebebiyle sanâyi bakımından az gelişmiş illerimizdendir. Başlıca sanâyi kuruluşları şunlardır: Et Kombinası, Şeker Fabrikası, Pasinler Tuğla ve Kiremit Fabrikası, Erzurum Yün İşletmesi, Yem Fabrikası, Aşkale Çimento Fabrikası, Süt Fabrikası, Nebâtî Yağ Fabrikası, Deri ve Ayakkabı Fabrikası, Bütangaz Dolum Tesisleri, Sümerbank Yünlü Sanâyi ve Yapağı Yıkama Tesisleri, İspir Ayakkabı Fabrikası ve Tekele âit Tuzlalar. Son yıllarda alınan kararlarla doğuda yatırımlar teşvik edilmiştir. Erzurum-Ilıca yolu üzerinde 75 parsellik organize sanâyi bölgesinin alt yapı tesis ve hizmetleri bitirilmiştir. Erzurum’un Oltutaşı, kürkleri, halı ve bıçakları meşhurdur. 1983-88 târihleri arasında, döküm, un, lastik-kauçuk, ham deri işleme, yem, boya, et ve et mâmulleri üretimi, yünlü ve sentetik iplik, oto ve iş makinaları lastik kaplama ve rejinere kauçuk fabrikaları kurulmuştur.

Ulaşımı: Erzurum kara, hava ve demiryolu ile yurdun her tarafına bağlanmış bulunmaktadır. Sivas-Erzincan-Erzurum-Kars yolu Horasan’dan Ağrı-Doğubeyazîd- Gürbulak sınır kapısına bağlanır. Aşkale’den ayrılan bir yol E-390 karayolu ile Trabzon’a ulaşır. Her türlü uçakların inebileceği modern bir hava pisti ve havaalanı tesisleri vardır. Her gün Ankara-İstanbul istikâmetine yolcu uçağı kalkar. Ayrıca, İzmir, Adana, Diyarbakır, Elazığ, Van, Malatya, Dalaman, Antalya, Sivas, Trabzon, Kayseri ve Gaziantep’e yurt içi seferler yapılmaktadır. Haydarpaşa-Erzurum-Kars, Kars-Mersin, Kars-İzmir arasında sefer yapan yolcu trenleri ile altı doğuya, altı batı istikâmetine giden yük trenleri ile demiryolu güzergâhında kesif bir trafik vardır. Horasan ile Karasu’ya banliyö trenleri çalışır. Otobüs terminali Türkiye’nin en geniş terminallerinden biridir.